W 2009 r. polskie rynek usług hostingowych mógł osiągnąć obroty rzędu 120 mln zł. Wartość rynku usług rejestracji i utrzymania domen szacowana jest na 100 mln zł, z czego około 40% mogą stanowić przychody NASK.

Wartość rynku

Jakie obroty generuje polski rynek usług hostingowych? Trudno powiedzieć, gdyż jak ustaliliśmy, do tej pory nie podjęto ani jednej próby dokładnego zbadania tego rynku. Na początku wypadałoby określić, co rozumiemy pod pojęciem „usługi hostingowej”. Największe firmy z branży oferują pełen wachlarz usług, z których najważniejsze to utrzymywanie skrzynek pocztowych, serwery wirtualne, serwery dedykowane i kolokacja. Ważną częścią biznesu są także usługi rejestracji domen, które jednak możemy uznać za oddzielny rynek – prawie wszyscy dostawcy hostingu oferują rejestrację domen, ale nie wszyscy rejestratorzy zajmują się hostingiem.

Dostawców usług hostingowych warto podzielić na dwie grupy. Do pierwszej zaliczymy firmy, które pobierają opłaty za swoje usługi bezpośrednio od swoich klientów, w drugiej natomiast znajdą się dostawcy darmowego hostingu, którzy czerpią przychody z emisji reklam w utrzymywanych serwisach. Druga grupa leży w zasadzie poza obszarem naszych zainteresowań – dla tych przedsiębiorstw ważny jest przede wszystkim rynek reklamy online. Co dalej? Aby oszacować łączne przychody polskich firm ze sprzedaży usług hostingowych należałoby zsumować ich obroty i odjąć tę ich część, która pochodziła z usług rejestracji domen. Warto zatem w pierwszej kolejności przeanalizować polski rynek rejestratorów. Tę część branży od pewnego czasu stara się badać NASK, choć z oczywistych względów w swoich badaniach uwzględnia tylko domeny z końcówką .PL. Ponieważ jednak rejestracja i utrzymywanie tych domen generuje gros obrotów polskich rejestratorów, dane NASK na pewno mają też przełożenie na cały krajowy rynek domenowy. Na koniec ubiegłego roku całkowita liczba aktywnych domen .PL wyniosła 1,63 mln (wzrost o 23,4% r/r), z czego prawie 880 tys. to domeny zarejestrowane po raz pierwszy w okresie od stycznia do grudnia 2009 r.

Biorąc pod uwagę fakt, że około 97% domen .PL obsługują partnerzy NASK i uwzględniając oficjalny cennik tej instytucji, wartość jej przychodu z usług rejestracji domen szacujemy na około 40 mln zł. Z drugiej strony, Marcin Kuźmierz pełniący funkcję dyrektora zarządzającego w Home.pl sp.j., uważa, że obroty całego polskiego rynku rejestracji i utrzymania domen to około 100 mln zł rocznie, wliczając przychody NASK. Zakładając, że to oszacowanie może odpowiadać rzeczywistej wartości rynku, około 60 mln zł ze sprzedaży takich usług przypada na partnerów NASK.

W 2009 r. łączne przychody polskich firm hostingowych obecnych w naszej tabeli rankingowej mogły wynieść około 180 mln zł. Odejmując od tej kwoty 60 mln zł, czyli szacowaną wartość sprzedaży usług rejestracji i utrzymania domen, zostaje nam około 120 mln zł na usługi hostingowe i poboczną działalność dostawców hostingu (np. pakiety zawierające oprócz hostingu oprogramowanie serwisu czy sklepu internetowego). Trzeba jednak dodać, że ze względu na trudności ze zdobyciem danych w naszym rankingu zabrakło kilku ważniejszych firm, głównie firm telekomunikacyjnych oferujących usługi kolokacji, a przychody za 2009 rok dla większości przedsiębiorstw obecnych w zestawieniu zostały przez nas oszacowane.

Liczba firm

Ile podmiotów działa na polskim rynku hostingu i rejestracji domen? Odpowiedź ponownie próbowaliśmy znaleźć, zaglądając najpierw do dedykowanych branży katalogów firm. Baza serwisu PolskiHosting.pl liczy 34 wpisy, a w katalogu Hostingi.pl jest ich 60. W czerwcu 2010 r. na liście partnerów NASK było 58 przedsiębiorstw z Polski, my natomiast naliczyliśmy 48 organizacji, które prawdopodobnie mają największy udział w obrotach rynku. Usługi hostingowe oferuje też całkiem sporo małych, jednoosobowych firm, które wynajmują tanie serwery za granicą i odsprzedają przestrzeń dyskową klientom z Polski, doliczając sobie oczywiście pewną marżę. Niestety tutaj rejestr REGON do niczego się nam nie przyda. Wprawdzie znajdziemy w nim 5 tys. przedsiębiorstw przypisanych do podklasy PKD 63 11 Z „przetwarzanie danych; zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność”, sprawdziliśmy jednak, że słowo „hosting” w tej definicji ma niewiele wspólnego z rynkiem usług hostingowych – podklasę 63 11 Z wybierają firmy prowadzące bardzo zróżnicowaną działalność.

Geografia rynku

Ze względu na niewielką liczbę firm w tej grupie, przygotowaliśmy tylko jedną mapę, na której znalazły się wszystkie przedsiębiorstwa z naszego katalogu. Jak widać, dwaj liderzy rynku usług hostingowych – Home.pl i NetArt – mają siedziby poza stolicą, pierwsza firma ulokowała się w Szczecinie, druga zaś w Krakowie. W Warszawie swoje biuro ma natomiast trzecia w rankingu spółka ATM. Najważniejsze polskie przedsiębiorstwa zajmujące się sprzedażą usług hostingowych i rejestracji domen działają tylko w kilku regionach kraju. Najwięcej znajdziemy ich w województwie śląskim, choć są to głównie małe firmy. Trzy większe podmioty z branży działają też w Szczecinie, Wrocławiu i Poznaniu, a żadnego liczącego się dostawcy usług hostingowych nie znajdziemy w województwach opolskim, lubuskim, łódzkim, podkarpackim, podlaskim i warmińsko-mazurskim.

Na koniec analizy warto jeszcze rzucić okiem na udział poszczególnych partnerów NASK w rynku rejestracji domen. Zakładając, że obroty krajowego rynku rejestracji i utrzymania domen z wyłączeniem przychodów NASK osiągnęły w ubiegłym roku wartość rzędu 60 mln zł, a udział poszczególnych firm w całym rynku odpowiada mniej więcej ich udziałowi w rynku domen .PL, można stwierdzić, że największe polskie przedsiębiorstwa hostingowe osiągają maksymalnie kilkanaście mln zł przychodu z usług związanych z domenami. Do zbadania pozostaje jeszcze dynamicznie
rozwijający się rynek wtórny, którego obroty na chwilę obecną trudno oszacować.

Źródło: Raport Internet 2k10 Internetstandard